Trang chủBKTT Thiếu nhiBKTT Phổ thôngBKTT Nâng caoBKTT Tổng hợpVăn minh thế giớiKhám phá & Phát minhCác nướcĐại từ điểnMultimediaHướng dẫn  
 
 
Tiêu điểm
Sự hình thành các lục địa và...
Nghe lỏm tín hiệu của những...
Các nguồn năng lượng mới
Một số dạng vượn - người và...
Những người được giải thưởng...
Mô hình vũ trụ và "chất đen"
Phòng thí nghiệm hóa học thiên văn
Thiên văn vô tuyến và những...
Có sự sống ngoài trái đất hay...
Lỗ đen - một vực thẳm không đáy
Thư viện ảnh
Rất hấp dẫn & phong phú
Hấp dẫn
Bình thường
Ít thông tin, kém hấp dẫn
 
  
Bạn chưa đăng nhập!
 Đất nước Việt Nam   Nếp sống văn hóa Việt   Con người Việt Nam   Những kiểu mộ Việt Nam


Bia mộ

Bia mộ

Người sống khi nhỏ tuổi, mỗi người đều có giấy khi sinh, khi đến tuổi thành niên đều có thẻ căn cước, đó là luật lệ ngày nay; xưa kia tuy không có các giấy tờ trên, nhưng mỗi người có mỗi tên riêng, và tên này phân biệt người nọ với người kia.

Chúng ta thử đến một nơi mộ địa. Mả nằm như bát úp, đố làm sao chúng ta phân biệt được ngôi mộ nào của ai nếu ngôi mộ đó không có một tấm bia ghi tên người khuất.

Tấm bia mộ rất quan trọng. Đối với ngôi mộ tấm bia cũng như thẻ căn cước đối với người sống. Đành rằng tại các bãi tha ma, và ngay tại các nơi nghĩa địa có tổ chức, phần lớn các ngôi mộ không có bia, nhưng vì những ngôi mộ đó được thân nhân chăm giữ, họ nhớ rõ đó là mộ của ai, chết ngày nào, năm nào nên tấm bia đối với họ không cần thiết; hơn nữa có khi khả năng tài chính không cho phép họ dựng bia, hoặc vì hoàn cảnh không thuận tiện nên bia không dựng được.

Tấm bia dựng ở cuối mộ hoặc đầu mộ tùy theo tục lệ địa phương. Riêng đối với các bảo châu bảo tháp, bia dựng ở đằng trước.

Bia thường dựng lộ thiên, nhưng đôi khi cũng cớ nhà bia, nhà bia có thể có gác hoặc không. Gác nhà bia thường chỉ xây để tăng vẻ trang trọng, hoặc đôi khi cũng có đặt trong đó bình hương.

Bia của các bậc đế vương, các quan đại thần và của các người đã được phong thần mới có nhà bia, thường dân phải dựng bia lộ thiên. Luật lệ xưa như vậy, ngày nay luật lệ này không còn được tôn trọng nữa, nhất là ở các nơi đô thị, ai có tiền xây mộ tạc bia ra sao tùy ý.

Trước đây bia bằng Hán tự, viết dọc và thường gồm từ một đến ba hàng chữ.

 Nếu bia chỉ có một hàng, chữ sẽ viết ở giữa bia theo chiều dọc, thường chỉ gồm tên họ và chức tước người khuất. Ở đây tục kiêng tên đã nói ở đầu tập sách này lại được áp dụng. Người ta chỉ tạc vào bia tên hiệu cùng với những chữ Quý Công, hoặc Phủ quân, hoặc Quý hầu hoặc Tướng công cho đàn ông: Nguyễn Quý Công chi  mộ; Nhuận phủ Hà Phủ quân chi mộ v.v...

Nếu người chết còn độc thân, người ta khắc chữ lang thay cho tên: Tương Đức Hà chi mộ.

Đối với đàn bà, tên được khắc thay bằng mấy chữ Quý nương hoặc Thuận Cơ. Đào Quý Nương chi mộ, Đinh Thuận Cơ chi mộ.

Quê hương người chết cũng có khi được khắc trên bia: - Bắc Ninh tỉnh Võ Giàng huyện, Thị Cầu xã, Nguyễn ngọc phủ mộ.

Ở đây chữ phủ thay cho tên cũng như những chữ Quý công, Phủ quân v.v...

Ở nhiều bia mộ có ghi cả chúc tước: Cố Phu Thái Y Viện Đặng Sĩ Lang, Thụy Mẫn Trực tự viết Nghĩa Phủ chi mộ.

Tại tấm bia này, chữ phủ trên thay cả tên tự. Có khi chữ phủ cũng dùng để thay cả tên hiệu nếu người lập bia muốn kiêng tên hiệu của người khuất.

Từ trên chỉ nói tới bia có một hàng chữ. Bia có hai hoặc ba hàng chữ cũng rất thường có.

Nếu có hai hàng chữ thì một hàng nhỏ hơn ở bên tả hoặc bên hữu dòng chính. Nếu có ba hàng chữ, thì hai hàng ở hai bên tả hữu đều nhỏ hơn hàng chính ở giữa, hàng bên hữu cao gần ngang hàng chính, hoặc cũng có khi ngang hàng chính, còn hàng bên tả bao giờ cũng thấp hơn hai hàng kia.

Hàng bên hữu ghi ngày sinh, hàng bên tả ghi ngày tử của người khuất, giống như trong bài vị. Có nhiêu trường hợp, hàng bên hữu ghi ngày tháng lập bia, còn hàng bên tả ghi tên người tạc bia.

Ngày nay, tại các ngôi mộ người ta cũng dựng bia, nhưng bia được ghi bằng chữ Việt thay cho Hán tự, và thường chỉ mang tên người khuất, quê hương, ngày sinh và ngày tử của người này. Đôi khi cũng có ghi chức tước.

Cuộc tiếp xúc giữa dân tộc Việt Nam ta với nên văn minh Âu Mỹ đã mang lại nhiều sự đổi thay trong nếp sống của chúng ta và những sự đổi thay này đã chi phối cả những cái gì liên quan tới người chết.

Tang lễ ngày nay đã bị giản dị hóa rất nhiều, bao nhiêu cuộc tế lễ bị bãi bỏ, nhiều người bảo thủ dù muốn cố giữ cũng không được; tang chế và tang phục cũng khác xưa, nhiều người để đại tang trong những bộ y phục thiếu hẳn vẻ tang tóc, nó chứng minh sự đau đớn thương nhớ có hạn của người sống đối với kẻ qua đời, và thời gian để tang nhiều khi người ta cũng tự động rút ngắn; nhiều điều cấm kỵ trong thời gian để tang, nhất là đại tang, không còn được tôn trọng: người ta sống cho người sống, người ta ít bận tâm tới người chết.

Nhiều cô gái đã lấy chồng trong lúc còn tang cha, cũng như nhiều chàng trai đã cưới vợ khi đang tang mẹ.

Cả đến mồ mả ngày nay cũng khác xưa. Chiến tranh đã gây hoang phế nhiều vùng và người ta đã chen chúc tại nhiều nơi chật chội khác, như vậy làm sao có được một ngôi mộ với đủ mộ thành, sân bái đình, tiên hậu bình phong... Giờ đây cũng ít ai nghĩ tới xây kim tĩnh, và cũng chẳng còn mấy người tự sắm lấy cho mình cỗ hậu sự.

Chết thì phải chôn,chôn đã có nghĩa địa. Tại nơi đây mồ mả được sắp thành hàng, một tấc đất là một tấc vàng, các hiếu chủ cũng không thể mua một khu đất rộng để tạo cho người khuất một ngôi mộ khang trang như thời trước.

Ngoài ra, với sự chết chóc của chiến tranh, số mồ vô chủ càng nhiều hơn. Luật lệ về kích thước, hình thể của mồ mả thời xưa cũng không còn được áp dụng! Ai muốn đắp mộ đất, cất mộ xây tùy ý, tùy khả năng tài chính! Mộ to nhỏ cũng không ai bắt bẻ, ai muốn làm nhà mồ, cửa mộ, nhà bia ra sao cũng được. Và cả đến mộ bia cũng không còn như xưa nữa. Chữ Việt đã thay chữ Hán, và hình thức bia cũng đổi thay nhiều. Trên nhiều ngôi mộ, cùng với bia xi măng đã có thêm cả ảnh người khuất! Kể cũng tiến bộ nhưng nhiều cái của thời xưa cũng đáng tiếc!

Thay vì Uynh thành, bình phong, ngày nay tại các nghĩa địa, có những ngôi mộ được xây trang hoàng như một biệt thự, đằng trước, đằng sau cớ chậu cảnh, có núi non bộ, có vườn hoa nhỏ!

Đấy là nói những ngôi mộ, mỗi ngôi một đất, còn tại các ngôi mộ chung đất, ngôi nọ chồng lên ngôi kia như những căn nhà lầu chung cư, cũng có xây cất, nhưng sự xây cất do ban quản lý nghĩa địa phụ trách và thu tiên của các hiếu chủ có người chết chôn cùng một mộ! Tình trạng chật chội này, khiến cho các hiếu chủ dù có muốn trang hoàng ngôi mộ của cha ông cũng không sao được.

Xem thông tin tác giả tại đây    Phản hồi

 Đất nước Việt Nam   Nếp sống văn hóa Việt   Con người Việt Nam   Những kiểu mộ Việt Nam
Thành mộ
Uynh thành
Bia mộ
Lăng vua Gia Long
Duyệt theo chủ đề
BKTT Thiếu nhi
BKTT Phổ thông
BKTT Nâng cao
BKTT Tổng hợp
BKTT Phụ nữ
Văn minh thế giới
Khám phá & Phát minh
Từ điển
Các nước
Đất nước Việt Nam
Lịch sử
Giáo dục
Du lịch
Nếp sống văn hóa Việt
Tín ngưỡng
Nghệ thuật & Kiến trúc
Lễ hội
Ẩm thực
Lao động sản xuất
Lịch sử & Văn hoá Thế giới
Hiện tượng bí ẩn & kỳ lạ
Tử vi và Phong thuỷ
Danh nhân Thế giới
Danh ngôn nổi tiếng
Trí tuệ Nhân loại
Thơ ca & Truyện ngắn
Ca dao Tục ngữ
Truyện cổ & Thần thoại
Truyện ngụ ngôn & Hài hước
Học tập & Hướng nghiệp
Giải trí - Game IQ - Ảo thuật
Câu đố & Trí thông minh
Cuộc sống & Gia đình
Hoạt động Thanh thiếu niên
Trang chủ  |  Danh ngôn nổi tiếng  |  Danh nhân Thế giới  |  Từ điển  |  Câu hỏi - ý kiến
© 2007-2012 www.bachkhoatrithuc.vn. All rights reserved.
Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp trên Internet số 1301/GP-TTĐT, cấp ngày 30/11/2011.
Công ty TNHH Dịch Vụ Trực Tuyến Polynet Toàn Cầu Làm web seo top google