Trang chủBKTT Thiếu nhiBKTT Phổ thôngBKTT Nâng caoBKTT Tổng hợpVăn minh thế giớiKhám phá & Phát minhCác nướcĐại từ điểnMultimediaHướng dẫn  
 
 
Tiêu điểm
Các nhân tố chi phối sự hình...
Tính tuổi của trái đất
Những hậu quả của nền văn minh...
Ứng dụng của laser - một thành...
Sự va chạm giữa những thiên thể
Sự hình thành các thiên hà và...
Niên đại địa chất
Sinh học và nguồn gốc của sinh...
Nguyên tử và phân tử trong vũ trụ
Những số liệu chủ yếu
Thư viện ảnh
Rất hấp dẫn & phong phú
Hấp dẫn
Bình thường
Ít thông tin, kém hấp dẫn
 
  
Bạn chưa đăng nhập!
 Trí tuệ Nhân loại   Hỏi đáp Đông-Tây


678

Độc giả: Trên KTNN 364, ông có viện dẫn câu ca dao:

“Bắc thần đã mọc xê xê

Chị em thức dậy lo nghề nông tang”.

để khẳng định rằng “tên dân gian của sao Bắc cực là Bắc thần” và sao này nằm trong chòm sao Tiểu Hùng.

Theo tôi thì điếu này không ổn, bởi lẽ: Sao Bắc cực đúng là một ngôi sao nằm trong chòm sao Tiểu Hùng. Nhưng ngôi sao này lại nằm đúng vào cực Bắc của thiên cầu nên nó không dịch chuyển theo sự tuần hoàn ngày đêm, tức là nó đứng yên một chỗ, không bao giờ mọc cũng không bao giờ lặn.

Nếu câu ca dao trên đây có phản ánh đúng thực tế về một tập quán trong công việc lao động của người nông dân Việt Nam (nhìn sao “Bắc thần” mọc xê xê để biết rằng một ngày mới bắt đầu) thì ngôi sao (hoặc chòm sao) này chắc chắn không phải là sao Bắc cực. Có thể đó là chòm sao Đại Hùng hoặc sáu ngôi sao còn lại của chòm sao Tiểu Hùng chăng?

An Chi: Tất cả các quyển từ điển quen thuộc (Từ nguyên, Từ hải bản cũ, Từ hải bản tu đính 1989, Vương Vân Ngũ đại từ điển, v.v.) đều giảng “Bắc thần” là sao Bắc cực. Hiện đại Hán ngữ từ điển của Phòng biên tập từ điển thuộc Sở nghiên cứu ngôn ngữ của Viện Khoa học xã hội Trung quốc (Bắc Kinh, 1992) cũng giảng “Bắc thần” (bĕichén) là “(từ dùng để) chỉ sao Bắc cực trong sách xưa” (Cổ thư thượng chỉ Bắc cực tinh).

Chính vì thế mà chúng tôi thực sự đồng ý với tác giả của Từ điển từ và ngữ Việt Nam rằng sao Bắc thần chính là sao Bắc cực. Chúng tôi chỉ không thừa nhận rằng “nhân dân thường gọi sao Bắc thần là sao Bắc cực” như tác giả này đã khẳng định mà thôi vì chúng tôi chủ trương ngược lại. Chính vì chủ trương ngược lại nên chúng tôi mới dẫn lại câu ca dao:

“Bắc thần đã mọc xê xê,

Chị em thức dậy lo nghề nông tang”

(mà chính tác giả đó đã nêu làm thí dụ tại mục “bắc thần” trong sđd, tr.12, c:2) để chứng minh rằng “Bắc thần” là tên gọi dân gian còn “(sao) Bắc cực” lại là tên khoa học (của cùng một ngôi sao).

Chúng tôi chỉ xin khẳng định như trên về mặt ngữ nghĩa của hai tiếng “Bắc thần” cũng như sự khác nhau trong cách dùng đối với hai từ tổ đồng nghĩa “Bắc thần” và “(sao) Bắc cực”. Còn ý nghĩa của toàn câu ca dao trên đây như thế nào thì chúng tôi xin nhường cho các nhà thiên văn học và các nhà nghiên cứu văn học.

Xem thông tin tác giả tại đây    Phản hồi

 Trí tuệ Nhân loại   Hỏi đáp Đông-Tây
Từ nguyên của cốc (= ly đựng nước)
Bắc Đẩu là một chòm hay chỉ là một ngôi sao?
(Sao) Bắc cực và Bắc thần là một hay hai ngôi sao?
“Từ đúp” là từ gì?
Chữ cổ có phải là một chữ tượng hình của cái trống hay không?
Trong Hán tự, chữ kỳ (= cờ) và chữ lữ trong lữ đoàn giống và khác nhau thế nào?
Chữ “âu” trong Âu Cơ (vợ Lạc Long Quân) có phải cũng là chữ “âu” trong Âu Lạc không?
Là đá có phải là một từ duy nhất và có nguồn gốc Môn - Khmer hay không?
Thộ lồ là gì?
Duyệt theo chủ đề
BKTT Thiếu nhi
BKTT Phổ thông
BKTT Nâng cao
BKTT Tổng hợp
BKTT Phụ nữ
Văn minh thế giới
Khám phá & Phát minh
Từ điển
Các nước
Đất nước Việt Nam
Lịch sử & Văn hoá Thế giới
Hiện tượng bí ẩn & kỳ lạ
Tử vi và Phong thuỷ
Danh nhân Thế giới
Danh ngôn nổi tiếng
Trí tuệ Nhân loại
Trí tuệ Trung Hoa
Trí tuệ Ai Cập
Cổ học tinh hoa
Những Nhà thông thái
Đạo làm Người
Trí tuệ phương Đông
Hỏi đáp Đông-Tây
Thơ ca & Truyện ngắn
Ca dao Tục ngữ
Truyện cổ & Thần thoại
Truyện ngụ ngôn & Hài hước
Học tập & Hướng nghiệp
Giải trí - Game IQ - Ảo thuật
Câu đố & Trí thông minh
Cuộc sống & Gia đình
Hoạt động Thanh thiếu niên
Trang chủ  |  Danh ngôn nổi tiếng  |  Danh nhân Thế giới  |  Từ điển  |  Câu hỏi - ý kiến
© 2007-2012 www.bachkhoatrithuc.vn. All rights reserved.
Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp trên Internet số 1301/GP-TTĐT, cấp ngày 30/11/2011.
Công ty TNHH Dịch Vụ Trực Tuyến Polynet Toàn Cầu Làm web seo top google