Trang chủBKTT Thiếu nhiBKTT Phổ thôngBKTT Nâng caoBKTT Tổng hợpVăn minh thế giớiKhám phá & Phát minhCác nướcĐại từ điểnMultimediaHướng dẫn  
 
 
Tiêu điểm
Sự hình thành các lục địa và...
Vũ trụ nguyên thủy - một máy...
Những biện pháp phóng ngừa...
Sự hình thành các thiên hà và...
Những kính viễn vọng hiện đại
Những hậu quả của nền văn minh...
Kỹ thuật vô tuyến phục vụ...
Nghiên cứu thám hiểm các hành tinh
Lý thuyết mới về cấu tạo của...
Chiến lược tìm kiếm dấu vết...
Thư viện ảnh
Rất hấp dẫn & phong phú
Hấp dẫn
Bình thường
Ít thông tin, kém hấp dẫn
 
  
Bạn chưa đăng nhập!
 Trí tuệ Nhân loại   Hỏi đáp Đông-Tây


709

Độc giả: Tôi xin góp ý về hai từ săm, lốp trên KTNN 379 như sau.

Petit Larousse, ấn bản 1956, ngoài các nghĩa khác, đã ghi cả nghĩa sau đây cho từ enveloppe, “Partie extérieure d’un pneumatique” (Bộ phận bên ngoài của một bộ vỏ ruột xe). Từ điển Pháp Việt, in lần thứ ba, của Nxb KHXH, Hà Nội, 1994), cũng ghi nghĩa thứ ba của từ enveloppe là lốp xe. Nhưng đến Petit Larousse Illustré, ấn bản 1993 thì lại không còn ghi nghĩa nào liên quan đến lốp xe cho từ enveloppe nữa cả. Cứ như trên thì nghĩa “vỏ xe” (lốp xe) là một nghĩa cổ của từ enveloppe mà người Pháp hiện nay không còn dùng nữa. Không biết cái nghĩa này đã tuyệt tích giang hồ từ lúc nào nhưng cứ theo Petit Larousse 1956 thì nó vẫn còn tồn tại cho đến năm đó. Vậy rõ ràng là từ lốp trong săm lốp của tiếng Việt là phiên âm từ enveloppe của tiếng Pháp trước năm 1956 rất lâu, khi mà chính người Pháp hãy còn dùng nó để chỉ cái vỏ xe. Và như thế thì từ lốp trong săm lốp không có liên quan gì đến nhãn hiệu Dunlop cả.

An Chi: Chúng tôi rất hoan nghênh những lời góp ý chí lý của ông. Vậy xin trân trọng giới thiệu để bạn đọc tham khảo và cũng để khẳng định xuất xứ của từ lốp trong săm lốp như ông đã nêu. Riêng về việc ông dẫn Từ điển Pháp Việt của Nxb KHXH 1994 thì chúng tôi xin có ý kiến như sau.

Như ông đã nói, cái nghĩa “lốp xe” của từ enveloppe không biết đã tuyệt tích từ bao giờ - trong Nouveau Petit Larousse en couleurs, ấn bản 1969 thì nó vẫn còn được ghi nhận - nhưng chắc chắn phải là trước 1993. Thế mà Từ điển Pháp Việt 1994 hãy còn ghi nhận nó! Điều này chứng tỏ là các tác giả đã không nắm được sự chuyển biến ngữ nghĩa và/ hoặc từ vựng của tiếng Pháp. Sự đối dịch sai lầm đó làm cho người sử dụng quyển từ điển ngỡ rằng, cho đến năm đó người Pháp vẫn còn dùng từ enveloppe để chỉ cái lốp xe. Điều này dĩ nhiên là rất... nguy hiểm. Nếu họ nắm vững được “tình hình thời sự” thì hẳn là họ đã phải chú thích rằng đó là một nghĩa cổ để cảnh báo người dùng sách. Nhân tiện chúng tôi cũng xin nói rằng quyển từ điển đó hình như có xu hướng ghi nhận nhiều từ cổ của tiếng Pháp. Nếu ghi nhận mà giảng đúng thì chẳng nói làm gì. Đằng này, có khi nó lại giảng sai. Xin đơn cử một trường hợp:

“Frelampier (cũ): thầy tu [lo việc] thắp đèn (trong tu viện)”.

Frelampier là một từ mà Larousse 1956 còn ghi nhận nhưng Larousse 1993 đã gạt ra (ngay trong Larousse en couleurs 1969 người ta cũng đã bỏ nó rồi). Còn “thầy tu lo việc thắp đèn trong tu viện” thì lại là một cách hiểu sai trái về từ nguyên mà Pierre Guiraud từng nêu ra để chế giễu những người chỉ sính chuyện từ nguyên dân gian mà không biết gì đến từ nguyên học đích thực chứ không phải là một lời giảng về ngữ nghĩa “X L’étymologie, P.U.F, Paris, 1972, pp.11-12). Vậy frelampier nghĩa là gì?

Nouveau petit Larousse illustré, 113e édition, 1956, đã cho như sau:

“Frelampier (de frère lampier, frère chargé d’allumer les lampes danh un couvent). Homme qui n’est bon à rien”.

nghĩa là:

“Frelampier (do hai từ) frère lampier (mà ra, có nghĩa là) thầy dòng chịu trách nhiệm thắp đèn trong một tu viện). Kẻ vô tích sự”.

Trong lời giảng trên đây, phần đặt trong ngoặc đơn là phần từ nguyên - mà Pierre Guiraud đã chế giễu)! - còn “kẻ vô tích sự” thì mới đích thị là nghĩa của danh từ frelampier. Không biết do phép lạ nào mà Từ điển Pháp Việt 1994 của Nxb KHXH lại biến cái phần từ nguyên bị chế giễu thành cái nghĩa mà danh từ frelampier không hề có?

Xem thông tin tác giả tại đây    Phản hồi

 Trí tuệ Nhân loại   Hỏi đáp Đông-Tây
Sơ bộ nhận xét về quyển Tiếng nói nôm na của Lê Gia.
Đánh trống qua cửa nhà sấm: Có phải câu này do câu Lôi môn kích cổ mà ra hay không?
Góp ý về hai từ săm, lốp và trả lời cho ý đã góp.
Góp ý về hai tiếng cúng dàng và trả lời cho ý đã góp.
Lai căng hay lai căn?
Thế thượng, thái thượng hay tái thượng?
Say túy lúy: túy lúy không phải là một từ láy đích thực.
Vấn đề “người ngoài trái đất” và vấn đề OVNI
Về chuyện “Xỏ sứ” trong sách Câu đối Việt Nam của Phong Châu
Duyệt theo chủ đề
BKTT Thiếu nhi
BKTT Phổ thông
BKTT Nâng cao
BKTT Tổng hợp
BKTT Phụ nữ
Văn minh thế giới
Khám phá & Phát minh
Từ điển
Các nước
Đất nước Việt Nam
Lịch sử & Văn hoá Thế giới
Hiện tượng bí ẩn & kỳ lạ
Tử vi và Phong thuỷ
Danh nhân Thế giới
Danh ngôn nổi tiếng
Trí tuệ Nhân loại
Thơ ca & Truyện ngắn
Ca dao Tục ngữ
Truyện cổ & Thần thoại
Truyện ngụ ngôn & Hài hước
Học tập & Hướng nghiệp
Giải trí - Game IQ - Ảo thuật
Câu đố & Trí thông minh
Cuộc sống & Gia đình
Hoạt động Thanh thiếu niên
Trang chủ  |  Danh ngôn nổi tiếng  |  Danh nhân Thế giới  |  Từ điển  |  Câu hỏi - ý kiến
© 2007-2012 www.bachkhoatrithuc.vn. All rights reserved.
Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp trên Internet số 1301/GP-TTĐT, cấp ngày 30/11/2011.
Công ty TNHH Dịch Vụ Trực Tuyến Polynet Toàn Cầu Làm web seo top google