Trang chủBKTT Thiếu nhiBKTT Phổ thôngBKTT Nâng caoBKTT Tổng hợpVăn minh thế giớiKhám phá & Phát minhCác nướcĐại từ điểnMultimediaHướng dẫn  
 
 
Tiêu điểm
Nguồn gốc loài người
Những kính viễn vọng hiện đại
Nghiên cứu thám hiểm các hành tinh
Điện hạt nhân trên thế giới...
Một sự kiện hiếm có: những...
Chiến lược tìm kiếm dấu vết...
Những người được giải thưởng...
Vạch 21 centimét của nguyên tử...
Nguyên tố trong vũ trụ - hóa...
Vũ trụ nguyên thủy - một máy...
Thư viện ảnh
Rất hấp dẫn & phong phú
Hấp dẫn
Bình thường
Ít thông tin, kém hấp dẫn
 
  
Bạn chưa đăng nhập!
 BKTT Phổ thông   1001 Giải đáp tuyệt vời về khoa học   Có thể Bạn chưa biết!   Thế giới diệu kỳ


Alfred Nobel, cuộc đời và sự nghiệp

Alfred Nobel, cuộc đời và sự nghiệp

Alfred Nobel

Là nhà khoa học, nhà phát minh đại tài, Alfred Nobel là chủ nhân của 355 bằng sáng chế, trong đó đáng chú ý nhất là phát minh về thuốc nổ. Cống hiến suất đời cho khoa học, Nobel đạt tới đỉnh cảo của vinh quang và giàu có, nhưng lại bất hạnh về đời tư và ra đi trong cô độc.

Alfred Nobel sinh ngày 12/10/1833 tại Stockholm. Cha của ông, Immanuel Nobe, là một kỹ sư kiêm nhà sáng chế, người đã tham gia xây dựng nhiều cầu và cao ốc tại Stockholm. Mẹ của Alfred, Andriett Ahlsel1, xuất thân từ một gia đình giầu có. Do những rủi ro trong công trình xây dựng, Immanuel Nobel bị phá sản, đúng vào năm cậu nhỏ Alfred Nobel chào đời.

Năm 1837, Immanuel Nobel rời Stockholm, đưa gia đình tới lập nghiệp ở phần Lan và Nga. Để có thêm tiền, Andrietta Nobel mở một cửa hàng tạp hoá, cửa hàng đã đem lại cho bà và gia đình một khoản thu nhập khiêm tấn. Cùng thời gian đó, Immanuel Nobel bắt đầu thành công với một xưởng cung cấp trang thiết bị cho quân đội Nga ở St. Petersburg. Ông cũng thuyết phục được Nga hoàng và các tướng lĩnh rằng nên dùng thuỷ lôi để ngăn chặn hải quân của kẻ thù xâm nhập vào thành phố. Thuỷ lôi do Immanuel Nobel thiết kế rất đơn giản. Chúng chỉ là những thùng gỗ chứa đầy thuốc súng có thể đặt ngầm dưới biển. Immanuel Nobel còn là người tiên phong trong chế tạo vũ khí và thiết kế các động cơ hơi nước.

Immanuel Nobel

Thành công trong kinh doanh và công nghiệp, năm 1842 Immanuel Nobel đưa cả gia đình tới St. Petersburg. Tại đây, các con trai ông bắt đầu được học với các giáo viên tư thục những môn cơ bản như khoa học tự nhiên, ngôn ngữ và văn học. Alfređ Nobel, năm 17 tuổi đã thảnh thạo tiếng Thuỵ Điển, Nga, Pháp, Anh và Đức. Sở thích chính của cậu là thơ và văn học Anh, cũng như vật lý và hoá học. Cha của Alfred, trong khi đó lai chỉ mong con trai mình trở thành kỹ sư để nối nghiệp kinh doanh của ông.

Để mở rộng tầm hiểu biết của con, Immanuel Nobel gửi Alfred ra nước ngoài học tập thêm trong lĩnh vực hoá học.. Tại Paris, thành phố mà anh ưa thích nhất, Alfred gặp gỡ với nhà hoá học trẻ người Ý Ascanio Sobrero, người ba năm trước đó đã phát minh ra nitroglycerine, một chất lỏng dễ nổ. Rất quan tâm đến nitroglycerine và phương pháp ứng dụng nó vào các công trình xây dựng, Alfred đồng thời cũng nhận ra rằng phải giải quyết vấn đề an toàn và tìm ra cách kiểm soát hiệu quả quá trình nổ của nó.

Năm 1852, vì công việc kinh doanh của gia đình phất lên rất nhanh do bán hàng cho quân đội Nga, Alfred Nobel được triệu về nhà. Cùng với cha, Alfred tiến hành các thí nghiệm để phát triển nitroglycerine thành các chất nổ có ích trong kỹ thuật và thương mại.

Chiến tranh ở Nga (1853-1856) kết thúc và tình hình biến đổi Immanuel Nobel một lần nữa có nguy cơ phá sản. Cùng với hai con trai là Alfred và Emil, ông trở về Stockholm. Hai người con trai khác là Robert và Ludvig ở lại St. Peterburg. Vật lộn với nhiều khó khăn, họ đã cố gắng xoay xở để cứu lấy doanh nghiệp của gia đình và sau đó tiếp tục phát triển hãng dầu mỏ tại vùng phía Bắc của đế chế Nga. Thành công trong lĩnh vực này đã đưa họ trở thành những người giàu có nhất thời kỳ đó.

Về Thuỵ Điển năm 1863, Alfređ Nobel tập trung phát triển chất nổ nitroglycerine. Một và tai nạn xảy ra, trong đó có vụ nổ năm 1864 đã giết chết người anh trai Emil và một vài người khác, khiến các quan chức thành phố Stockholm cho rằng chế tạo chất này là quá nguy hiểm. Các thí nghiệm về nitroglycerine bị cấm ngặt và Alfred phải đưa phòng thí nghiệm xuống một chiếc xuồng trên hồ Malaren.

Năm 1864, Alfred Nobel bắt đấu sản xuất nitroglycerin trên quy mô lớn. Để làm cho chất này an toàn hơn, ông đã thí nghiệm với nhiều chất phụ gia khác nhau, và nhanh chóng nhận ra rằng, nitroglycerine trộn với silic dioxide sẽ biến thành một dạng bột nhão, có thể nặn thành thỏi và các dạng khác dễ nhồi vào các lỗ khoét sẵn. Năm 1867, Alfred Nobel đăng ký bản quyền sáng chế cho vật liệu này đước tên dynamite. Để có thể kích hoạt các thỏi thuốc nổ, ông cũng tìm cách tạo ra ngòi cho chúng.

Thị trường dynamite và ngòi nổ tăng rất nhanh. Alfred Nobel cũng tự học hỏi không ngừng, trở thành nhà kinh doanh tài ba. Năm 1865, nhà máy của ông tại Krummel, gần Hamburg, Đức, đã xuất khẩu chất nổ tới các quốc gia châu Âu, châu Mỹ và châu Á. Trong những năm sau đó, Alfred Nobel thành lập các nhà máy và phòng thí nghiệm ở hơn 90 điểm tại hơn 20 quốc gia. Ông tập trung phát triển công nghệ chất nổ cũng như phát minh ra nhiều vật liệu hoá học khác, trong đó cao su và da tổng hợp, tơ nhân tạo... Cho đến khi qua đời vào năm 1896, Nobel có 355 bằng sáng chế.

Đời tư không may mắn

Bertha Kinsky- Người phụ nữ ảnh hưởng nhất với Nobel. Công việc và du lịch triền miên khiến Alfred Nobel hầu như không còn thời gian cho cuộc sống riêng. Ở tuổi 43 ông mới cảm thấy cần một người phụ nữ. Trong quảng cáo đăng trên một tờ báo, Nobel ghi: “Một người đàn ông trung niên, giàu có, học vấn cao, tìm một phụ nữ trưởng thành, giỏi ngôn ngữ, làm thư ký và quản gia”. Lọt vào mắt xanh của Alfred Nobel là một phụ nữ người Áo - cô Countess Bertha Kinsky. Tuy nhiên, sau một thời gian ngắn ngủi bên Nobel, Bertha Kinsky quay về Áo, kết hôn với Count Arthur von Suttner. Mặc dù vậy, Alfred Nobel và Bertha von Suttner vẫn giừ tình bạn và thư từ cho nhau.

Nhiều năm sau, Bertha von Suttner trở nên căm ghét chiến tranh. Bà viết cuốn sách nổi tiếng Lay Down Your Arms (Đả đảo vũ khí) và trở thành nhân vật kiệt xuất trong các phong trào vì hoà bình thời đó. Chính điều này đã ảnh hưởng đến Alfred Nobel khi ông viết di chúc cuối cùng, trong đó dành hẳn một giải thường cho các cá nhân và tổ chức có công thúc đẩy hoà bình. Vài năm sau khi ông qua đời, Quốc hội Na Uy đã tặng giải Nobel Hoà bình cho Bertha von Suttner, năm 1905.

Nhiều công ty do Nobel sáng lập đã phát triển thành các doanh nghiệp công nghiệp lớn và hiện vẫn đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế thế giới, như Tập đoàn Hoá chất Hoàng gia Anh, Hiệp hội Thuốc nổ Pháp, và một tập đoàn thuốc nổ ở Na Uy.

Alfred Nobel mất tại San Reo, Ý, vào ngày 10/12/1896. Trong di chúc của ông, người ta ngạc nhiên khi thấy phần lớn số tài sản kếch xù được Alfred Nobel dùng làm giải thưởng cho những người có đóng góp lớn lao cho nhân loại, trong lĩnh vực Vật lý, Hoá học, Sinh lý học và Y học, Văn học và Hoà bình.

Di chúc của Alfred Nobel

Tôi, Alfred Bernhard Nobel, sau khi đã cân nhắc kỹ lưỡng, tuyên bố những điều sau đây là chúc thư và ý nguyện cuối cùng về số tài sản tôi để lại sau khi qua đời.

(…)

Toàn bộ số bất động sản còn lại của tôi sẽ được xử lý theo cách sau: Những người thực hiện di chúc sẽ đầu tư số vốn đó vào các trái phiếu an toàn, rồi lập thành một quỹ.Lợi nhuận từ quỹ này, hàng năm, sẽ được trao tặng dưới dạng giải thưởng cho những cá nhân có cống hiến to lớn cho loài người trong thời gian tới. Số tiền lãi nói trên được chia thành 5 phần bằng nhau, trao cho:

- Người có khám phá hay phát minh quan trọng nhất trong lình vực Vật lý.

      - Người có phát minh hoặc cải tiến quan trọng nhất trong lĩnh vực Hoá học.

   - Người có phát hiện quan trọng nhất trong lĩnh vực Sinh lý học hay Y học.

   - Người sáng tạo ra tác phẩm Văn học xuất sắc nhất.

   - Và người có công lao to lớn nhất trong việc vun đắp tình đoàn kết giữa các quốc gia, chấm dứt hoặc làm xoa dịu các cuộc chiến tranh, tổ chức và phát triển các đại hội hoà bình.

Viện Hàn lâm Khoa học Thuỵ Điển sẽ trao tặng giải thưởng Vật lý và Hoá học. Viện Caroline ở Stockholm trao giải trong lĩnh vực Sinh lý học và Y học. Viện Hàn lâm Stockholm công bố tác phẩm Văn học kiệt xuất nhất và giải thưởng vì Hoà bình sẽ được một uỷ ban gồm năm người, do Quốc hội Na Uy chọn ra, trao giải.

Tôi mong muốn rằng giải thưởng sẽ được trao cho người nào xứng đáng nhất, không kể quốc tịch của người đó, cho dù họ có là người Scandinavi hay không.

Về người thực hiện di chúc, tôi chỉ định ra đây ông Ragnar Sohlman ở Varmland và ông Rudolf Lilljequist ở Stockholm. Để bù đắp công sức và thời gian của họ, tôi tặng ông Ragnar Sohlman, người có lẽ sẽ phải dành phần lớn thời gian để thực hiện di chúc này, số tiền là 100.000 curon và ông Rudolf Lilljequist, 50.000 curon.

Đây là di chúc và ý nguyện duy nhất có giá trị của tôi. Tất cả những di chúc trước kia đều phải được huỷ bỏ sau khi tôi qua đời.

Cuối cùng, tôi bày tỏ mong muốn rằng sau khi mất, chúc thư này sẽ được mở ra. Và khi các bác sĩ chính thức xác nhận rằng tôi đã chết, thi hài của tôi sẽ được hoả táng tại một nhà thiêu.

Paris, ngày 27 tháng 11 năm 1895

Alfred Bernhard Nobel

100 năm giải Nobel - Vinh quang và thăng trầm

Trong ý nguyện cuối cùng, người phát minh ra thuốc nổ -Alfred Nobel - đã để lại cho nhân loại một tài sản khổng lồ.

Lãi suất hằng năm từ số tiền này được trao cho những cá nhân “có cống hiến lớn lao nhất”. 100 năm qua, giải Nobel đã trở thành tấm gương phản chiếu lịch sử tiến bộ của loài người trong những lĩnh vực quan trọng nhất.

Thoạt tiên, những người thực hiện di chúc rất bối rối: Làm thế nào để ý nguyện cuối của Nobel trở thành hiện thực, và để những người xứng đáng nhất nhận được giải thưởng mà không có sự thiên vị? Cuối cùng, phải đến năm 1900, người ta mới thống nhất quy chế lựa chọn và số tiền cho mỗi giải. Năm 1901, giải Nobel đầu tiên được tổ chức tại Stockholm.

Để giải thích “hiện tượng Nobel”, có lẽ chúng ta trở lại cuối thế kỷ 19, thời đại bùng nổ của khoa học và công nghệ. Nobel và những vĩ nhân của thời đại ông có niềm tin sâu sắc rằng, mọi sự phát triển sẽ đem lại lợi ích và hạnh phúc cho nhân loại. Niềm tin đó đã mở ra một thời đại mà con người hồ hởi lao vào tìm kiếm những cái mới.

Vào đầu thế kỷ 20, khoa học đã đưa nhân loại lên một tầm cao trừu tượng mới với Thuyết tương đối của Einstein và Thuyết cơ học lương tử của Heisenberg. Sự trừu tượng này, cộng với những phát kiến về tâm lý học chiều sâu của Sigmund Freud, đã đặt nền tảng cho hội hoạ và văn học hiện đại. Tất cả những thành tựu đó đều được phản ánh trong những gương mặt nhận giải Nobel.

Vinh quang chói lọi bao trùm giải thưởng Nobel, nhưng không phải không có những thăng trầm. Những cuộc cãi vã gay gắt, những chuyện trù úm từ phía người trao giải, cũng như sự ganh ghét ở những người không may mắn đôi khi cũng phủ lăn giải Nobel một bầu không khí ngột ngạt.

Nhà văn nhận giải bị chỉ trích đã đành, vì văn chương hay dở không dễ gì đánh giá cho công bằng. Nhưng nhà vật lý và hoá học cũng không tránh được miệng lưỡi của đồng nghiệp. Albert Einstein là một trường hợp điển hình. Chỉ vì sự thù ghét của một thành viên duy nhất trong Hội đồng xét duyệt, mà nhiều năm trời, dù đã nằm trong danh sách đề cử, nhưng ông vẫn không được trao giải. Và phải mãi đến năm 1921, tên tuổi Einstein mới được đăng quang, nhưng không phải vì Thuyết tương đối, mà cho một phát minh nhỏ về hiệu ứng điện hạt pho ton.

Nhìn lại, người ta phải ngạc nhiên thấy rằng, những người được trao giải quả thực đều là những nhân cách vĩ đại, có đóng góp to lớn cho sự phát triển của nhân loại. Để có được sự lựa chọn chính xác như vậy, có lẽ chúng ta phải cảm ơn cách thức tổ chức của những người trao giải. Hội đồng xét duyệt hoạt động độc lập với các chính phủ và mỗi tổ chức khác, thậm chí hoàn toàn không nhận sự chỉ đạo của Quỹ Nobel. Thực tế, quỹ này chỉ có nhiệm vụ cung cấp tiền, chứ không có quyền chọn người để trao giải.

Vành nguyệt quế có “gai”

Ban đầu, lãi xuất thu được từ Quỹ Nobel khá thấp, trong khi đó, mọi hoạt động kinh doanh lại phải đóng thuế cao. Những năm 20 của thế kỷ trước, Quỹ Nobel là cơ sở kinh tế đem lại nhiều thuế nhất ở Stockholm. Do sự trượt giá nhanh chóng của đồng curon Thuỵ Điển, năm 1923, giá trị của giải thưởng Nobel tụt xuồng mức thấp nhất (khoảng 100.000 đôla). Nếu năm 1901, trị giá giải thưởng cao gấp 20 lần thu nhập của một giáo sư trong một năm, thì đến những năm 1950, chỉ bằng có 7 lần. Và mãi đến năm 1991, giá trị giải Nobel mới tương đương với năm 1901. Hiện nay, tổng tài sản của Quỹ Nobel lên tới 4 tỷ curon Thuỵ Điển (tương đương 400 triệu USD).

Thăng trầm về tài chính thực ra không tác động mạnh đến giải Nobel bằng những biến động chính trị. Trong Thế chiến thứ hai, người ta đã phải đình việc trao giải Nobel trong ba năm (1940-1942). Năm 1943, chỉ có các nhà vật lý, hoá học và y học được trao giải. Năm 1944, Adolf Hitler đã vô cùng giận dữ khi Hoàng gia Thuỵ Điển trao giải Nobel Hoà bình cho nhà báo Đức Caol von Ossietzky, người kịch liệt chống đối chủ nghĩa phát xít. Hitler thông báo rằng “không nhận giải từ tay kẻ thù”. Vì thế, phải tới sau Thế chiến, năm 1946, giải mới đến được tay von Ossietzky.100 năm qua, giải Nobel đã trở thành biểu tượng của vinh quang và sức mạnh. Các cường quốc ganh đua nhau về số giải. Trong 20 năm đầu tiên của thế kỷ 20, tổng cộng có 39 giải Nobel về Vật lý và Hoá học thì Đức đã chiếm đến 13 giải. Điều đó đem lại sức mạnh lớn cho quốc gia này và biến tiếng Đức thành ngôn ngữ của khoa học.

Từ những năm 1930, các công trình khoa học viết bằng tiếng Anh dần dần chiếm ưu thế, và ngôn ngừ này đã chính thức giữ địa vị chủ soái từ sau Thế chiến thứ hai. Đến nay Mỹ là quốc gia đứng đầu về số người được nhận giải Nobel. Tiếp theo là Đức, Anh, Pháp và Canada. Gần đây, Nhật Bản có chính sách khuyến khích và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các nhà nghiên cứu, nhằm vào giải Nobel. Họ đặt ra kế hoạch, phải có ít nhất một người Nhật được nhận giải hàng năm. Tuy nhiên, số người Nhật có vinh dự này đến nay khá khiêm tốn: 6 người.

(Theo Nobel.se, dpa)

Xem thông tin tác giả tại đây    Phản hồi

 BKTT Phổ thông   1001 Giải đáp tuyệt vời về khoa học   Có thể Bạn chưa biết!   Thế giới diệu kỳ
Phụ nữ chỉ thích các trò cờ bạc thuần túy
Khuôn mặt đẹp đánh thức não bộ
Alfred Nobel, cuộc đời và sự nghiệp
Giải mã bí ẩn của ngôn ngữ
Chụp não bộ để đọc suy nghĩ của người
Phụ nữ cười khác đàn ông
Sở thích ăn uống là do gene chi phối
Điều bất ngờ sẽ đọng lại rất lâu trong trí nhớ
Âm thanh trong màng nhĩ – Bệnh lạ xuất hiện ban đêm
Duyệt theo chủ đề
BKTT Thiếu nhi
BKTT Phổ thông
Vũ trụ - Khoa học & C.nghệ vũ trụ
Khoa học trái đất
Sự sống trên Trái đất
Thế giới động - thực vật
Khoa học nhân thể
Môi trường
Vườn thực phẩm
Các công trình xây dựng công cộng
Lý thuyết & Ứng dụng K.H kĩ thuật
1001 Giải đáp tuyệt vời về khoa học
Thực nghiệm khoa học
Toàn cảnh thế giới
Khoa học-Văn hoá-Nghệ thuật-Giải trí
Thông tin tham khảo
BKTT Nâng cao
BKTT Tổng hợp
BKTT Phụ nữ
Văn minh thế giới
Khám phá & Phát minh
Từ điển
Các nước
Đất nước Việt Nam
Lịch sử & Văn hoá Thế giới
Hiện tượng bí ẩn & kỳ lạ
Tử vi và Phong thuỷ
Danh nhân Thế giới
Danh ngôn nổi tiếng
Trí tuệ Nhân loại
Thơ ca & Truyện ngắn
Ca dao Tục ngữ
Truyện cổ & Thần thoại
Truyện ngụ ngôn & Hài hước
Học tập & Hướng nghiệp
Giải trí - Game IQ - Ảo thuật
Câu đố & Trí thông minh
Cuộc sống & Gia đình
Hoạt động Thanh thiếu niên
Trang chủ  |  Danh ngôn nổi tiếng  |  Danh nhân Thế giới  |  Từ điển  |  Câu hỏi - ý kiến
© 2007-2012 www.bachkhoatrithuc.vn. All rights reserved.
Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp trên Internet số 1301/GP-TTĐT, cấp ngày 30/11/2011.
Công ty TNHH Dịch Vụ Trực Tuyến Polynet Toàn Cầu Làm web seo top google